De wandelende encyclopedie

Dozen vol krantenknipsels met bijzondere namen, over honderdjarigen en over zestigjarige huwelijksjubilea. Een steeds maar groeiend onderzoek naar de geschiedenis van de huisnummering van ‘s-Hertogenbosch vanaf de achttiende eeuw. En een uitgebreide documentatie van winkels die ooit in de Zuiderpassage zaten. Het huis van Theo van Herwijnen (1951) is een groot archief.

Theo opent de brochure van ’s-Hertogenbosch Bruist. “Kijk, hier staat het: Joy’s for Hair. Kwam ik vanochtend toevallig tegen. Zij zit daar net achter Lohengrin. Daar heeft overigens altijd een kapper gezeten.” Er volgt een lange keten van namen.

Van scheikundige tot archivaris
Ooit studeerde hij scheikunde in Eindhoven. Na zijn studie moest Theo in dienst. Toen zijn tijd er daar op zat, ging hij werken in Groningen. Theo deed onderzoek naar geneesmiddelen en begeleidde farmaciestudenten bij hun practica. Maar langzaam was er steeds minder werk voor hem. Na enkele omzwervingen werd Theo werkloos.

In die tijd begon hij met een stamboomonderzoek. “Dat beviel me wel, dat rommelen in de archieven. Ik besloot me om te scholen tot archivaris.” Theo kwam te werken bij verschillende instanties waaronder het rijksarchief van Arnhem, de hogeschool van ‘s-Hertogenbosch, een middelbare school in Cuijk en het regionaal archief van Tilburg.

“Dat beviel me wel, dat rommelen in de archieven.”

Zuiderpassage
In 2010 begon hij aan het ‘project’ de Zuiderpassage. “Ik heb het grootste deel van mijn leven in een rijtjeshuis vlakbij de Zuiderpassage gewoond. Ik was negen jaar toen het winkelcentrum is geopend en ken het dus van begin af aan.” Reden genoeg voor Theo om een overzicht te maken van alle winkels die er ooit hebben gezeten.

Het begon met een lijstje waarop hij alle winkels schreef, die hij zichzelf nog kon herinneren. Om verder te komen, had hij het handelsregister van opgeheven bedrijven van de Kamer van Koophandel nodig. Dat was destijds – we hebben het nu over het jaar 2010 – nog niet beschikbaar.

Op naar het stadsarchief dan maar om maandenlang microfiches van Brabants Dagblad, Bossche Omroep en Stadsblad in te zien, op zoek naar iedere snipper informatie die hij maar kon vinden over de winkels van de Zuiderpassage. “Soms was het een advertentie, een andere keer een artikel”.

Nog niet compleet
Inmiddels heeft Theo een uitgebreide lijst van winkels, maar compleet is het nog niet. Met name na de eeuwwisseling wordt het lastig. “Dan verschijnen er minder advertenties van kleine ondernemers zoals die in dit winkelcentrum; dat is waarschijnlijk te duur geworden. Dus als iemand mij kan helpen aan meer informatie, dan hoor ik het graag.”

Probeer Theo niet te foppen met mooie cijfers.

Hij weet dus veel. Probeer Theo dan ook niet te foppen met mooie ‘anno’-cijfers. “Lohengrin is de enige die hier vanaf het begin af aan op dezelfde plek zit. De wasserij zit er al lang, maar is al eens verhuisd en zat hier niet toen de Zuiderpassage geopend werd.” Hij wijst naar de menufolder van het Chinees restaurant. “En hier is een beetje creatief omgegaan met het jaartal.”

Enkele weken later komt Theo nog terug op de datering van het Chinese restaurant. Typerend voor zijn wetenschappelijke benadering van onderzoek doen; met een onderbouwing van meerdere bronnen en compleet met alle nuances die er te vinden.

“De oudste vermelding die ik heb kunnen vinden is een advertentie in de Bossche Omroep van 23 mei 1979.  Een advertentie in de Bossche Omroep van 27 augustus 1986 suggereert, dat het restaurant dan 10 jaar bestaat.  Een verhaal in de Bossche Omroep van 15 november 1998 gaat over het twintigjarig bestaan. De folder anno 2019 heeft het over oprichtingsjaar 1988, maar dat klopt niet met het verhaal uit de Bossche Omroep van 27 augustus 1986.”

“Ik houd je op de hoogte van de ontwikkelingen.”

Gelukkig is er nog hoop op meer duidelijkheid in het mysterie rondom de oprichting. “Binnenkort komen de scans van het Brabants Dagblad tot en met 2009 op de website van het stadsarchief te staan (met zoekfunctie). Ik heb er afgelopen woensdag heel kort kennis mee kunnen maken en het ziet er veel belovend uit. De scans waren donderdag al niet meer te bekijken, omdat een en ander niet goed functioneerde. Ik houd je op de hoogte van de ontwikkelingen.” Wordt dus vervolgd.